Blog van Bas

Blog van Bas

¿Wie?

Bas van Lier is freelance journalist, tekstschrijver en auteur van non-fictie voor kinderen

CO2-gedachte

ideeënPosted by Bas van Lier 30 Sep, 2019 09:21
Niets is onmogelijk, en zelfs dat niet. Dus waarom zou onderstaand voorstel, dat in de vakantie opborrelde, direct als onrealistisch moeten worden gediskwalificeerd? Lees maar es:

Iedereen zijn eerlijk aandeel in de CO2-uitstoot

De Nederlandse broeikasgasemissies moeten van 195 Mton nu worden teruggebracht naar 109 Mton in 2030 en naar 0 in 2050. Een evenredige verdeling van het jaarlijks afnemend koolstofbudget over alle 17 miljoen Nederlanders kan een handvat zijn om die reductie te halen.

Nu het kabinet plannen heeft voor een vliegtax en de discussie over rekeningrijden weer oplaait, is het wellicht zinvol het klimaatvraagstuk op een hele andere manier te benaderen.

De Nederlandse overheid heeft de doelstelling dat Nederland in 2030 49 procent minder broeikasgassen uitstoot dan in 1990 en zo goed als 100 procent in 2050. De uitkomst van de Urgenda-zaak vergt dat het kabinet volgend jaar al een reductie van 25 procent ten opzichte van 1990 realiseert.

Zulke doelen zijn alleen met radicale ingrepen haalbaar. Een vliegtax is historisch gezien revolutionair, maar 7 euro meer of minder op een ticket zal weinig uitmaken. Een of twee kolencentrales sluiten helpt even, maar uiteindelijk is het allemaal niet voldoende om de doelen te halen. De klimaatcrisis, waar we inmiddels van mogen spreken, vraagt om verdergaande maatregelen en een bijdrage van letterlijk iedereen.

De meeste Nederlanders willen die bijdrage ook wel leveren, maar hoe? Een beetje minder autorijden? Een keer minder vliegen per jaar? Een keer per week geen vlees eten? Of twee keer? Als bewuste burger doe je eigenlijk maar wat. Een beetje houvast zou niet gek zijn en daarvoor is een evenredig aandeel in de reductie misschien een goed uitgangspunt.

11.470 kg CO2 per persoon

In 1990 was Nederland goed voor een CO2-uitstoot van 213 Megaton, 213 miljard kilo. De reductiedoelstelling voor 2030 is 49 procent, wat neerkomt op 104 Mton minder uitstoot. De laatste cijfers laten zien dat we in 2017 op 195 Mton zaten. Met 17 miljoen inwoners komt dat neer op een uitstoot van 11.470 kilo CO2 per persoon per jaar. In 2030 moet dat zijn teruggebracht tot 6.412 kilo p.p./j. en in 2050 naar nul.

Om de huidige uitstoot van 11.470 kilo per persoon enigszins in perspectief te plaatsten: de gemiddelde emissie van een benzinepersonenauto bij 15.000 km komt neer op 2.530 kg (6,0 l/100 km). Verwarming (1.800 kWh/j) en elektriciteit (3.000 kWh/j) thuis resulteren in 1.060 kg CO2. Met een retourtje Amsterdam-Sevilla per vliegtuig ben je verantwoordelijk voor 470 kg CO2-uitstoot (berekeningen van co2logic.com.)

Kortom, een gezin van vier personen zal zijn evenredig aandeel van 45.880 kg niet snel vol maken. Logisch, want de berekening gaat uit van de complete nationale uitstoot, inclusief die van industrie, transport, agricultuur en energieproductie. Toch zou het evenredig aandeel een leidraad kunnen zijn voor de energietransitie, door CO2-credits tegen vaste prijs verhandelbaar te maken.

Persoonlijk koolstofbudget

Dit is het plan: iedere Nederlander vanaf 0 jaar (inclusief rechtmatige inwoners van Nederland) krijgt een jaarlijks afnemend koolstofbudget dat recht geeft op uitstoot van het evenredig aandeel in de nationale broeikasgasemissies. De emissies die het gevolg zijn van direct of indirect energiegebruik worden via de aankopen die men doet (benzine, warmte, elektriciteit, vlees, vliegticket, et cetera) in mindering gebracht op het persoonlijke koolstofbudget. Wat men overhoudt kan men tegen een vast tarief verhandelen via een centrale marktplaats. Wie niet genoeg heeft aan zijn persoonlijke budget kan emissie-credits bijkopen.

Maar het zullen vooral bedrijven zijn die emissierechten opkopen. Ze moeten wel, want bedrijven zijn geen natuurlijke personen en delen dus niet in de evenredige verdeling van emissierechten. De aankoop van emissierechten is in dit systeem het alternatief voor de CO2-heffing die de regering nu wil gaan invoeren.

Prikkel voor reductie

Het evenredig verdeelde koolstofbudget heeft allemaal voordelen. Het biedt in de eerste plaats een helder kader voor de maximale uitstoot die collectief mogelijk is: als alle emissie-credits zijn opgebruikt moeten bedrijven de productie stoppen en particulieren de auto laten staan. Zover zullen ze het echter niet laten komen: het systeem heeft voor alle betrokkenen een ingebouwde prikkel om de CO2-uitstoot te verminderen. Bedrijven zullen op hun kosten willen besparen en versneld zoeken naar alternatieven voor fossiele energie. Particulieren kunnen op hun beurt geld verdienen aan de verkoop van emissierechten uit hun persoonlijke koolstofbudget. Hoe minder ze daaruit dus zelf verbruiken, hoe meer emissie-credits ze kunnen verkopen. Dan wordt de trein die rijdt op groene stroom opeens een veel lucratiever alternatief voor de auto.

Iedereen is zich bovendien bewust dat het persoonlijke koolstofbudget ieder jaar een beetje omlaaggaat. Gaandeweg moet iedereen dus wel investeren in de energietransitie en daarbij komen voor particulieren de extra inkomsten uit de verkoop van emissie-credits dan weer van pas.

Vliegwiel voor energietransitie

Die credits worden tegen een vaste prijs verhandeld om speculatie te vermijden. Het bedrag per kilo emissie hoeft niet heel hoog te zijn, maar net hoog genoeg om de prikkel tot verandering te bieden. Het evenredig verdeelde koolstofbudget kan zo als een vliegwiel werken voor de energietransitie.

Er moet voor dit plan een complete infrastructuur worden opgetuigd. Er zal een half ministerie voor nodig zijn om het hele project in gang te zetten en te beheren en er zullen allerlei obstakels overwonnen moeten worden om het zover te krijgen. De tegenwerpingen tegen dit plan zijn zonder twijfel gemakkelijker te verzinnen. Maar het is interessanter samen te zoeken naar wegen om dit idee wel mogelijk te maken. In tijden van crisis is veel mogelijk en nogmaals, die crisis daar zitten we al middenin.





  • Comments(0)//www.basvanlierschrijft.nl/#post64